Văn Khấn Thờ Cúng Gia Tiên
Ban Thờ Gia Tiên
Thờ cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã qua đời là lập ban thờ tại gia và cúng bái hương khói vào những ngày sóc, vọng, giỗ Tết. Đây là nét văn hóa tâm linh đặc trưng và thiêng liêng nhất của người Việt Nam, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn".
Trong mỗi gia đình người Việt, ngoài ban thờ gia tiên ở chính giữa ngôi nhà chính, còn có nhiều ban thờ khác như ban thờ Thổ Công, ban thờ Thần Tài, ban thờ tiên chủ, thờ Thánh sư. Gia đình theo đạo Phật còn có ban thờ Phật.
Ban Thờ Họ (Từ Đường)
Tất cả con cháu cùng một dòng họ dựng chung một ban thờ vị Thủy tổ, gọi là Từ đường của dòng họ. Ban thờ này có bài vị Thủy tổ dòng họ — ngày xưa bài vị được ghi bằng chữ Hán.
Có nhiều họ có nhà thờ riêng với ban thờ Thủy tổ để cho chi trưởng nam đời đời giữ hương hỏa. Chỉ khi nào trưởng nam không có con trai nối dõi thì việc cúng bái mới chuyển sang chi họ khác.
Ban Thờ Gia Tiên (Gia Tự)
Ban thờ gia tiên được thiết lập ở gian giữa chính. Những người con thứ không bắt buộc phải có ban thờ gia tiên vì không phải cúng giỗ. Nhưng vì lòng thành kính với tổ tiên, họ vẫn dựng ban thờ để cúng vọng.
Sắm Lễ
Lễ vật cúng Gia tiên tùy theo hoàn cảnh và tấm lòng của mỗi gia đình. Đa phần đồ lễ thường có:
- Tuần rượu, hoa quả
- Xôi chè, oản chuối
- Hương vàng, nước lạnh
- Cỗ mặn (tùy dịp)
Lễ vật cúng gia tiên phải thanh khiết, cỗ bàn nấu xong phải đem cúng gia tiên trước, không một ai được đụng đến trước khi hoàn thành lễ.
Nghi Thức Cúng Bái
Khi đã bày xong đồ lễ, người làm lễ quần áo chỉnh tề, thắp hương cắm vào bát hương rồi cung kính đứng trước ban thờ khấn.
- Trước khi khấn: vái ba vái
- Sau khi khấn: lễ bốn lễ, thêm ba vái (gọi là bốn lễ rưỡi)
- Hương thắp: theo số lẻ — 1, 3, 5 nén (số lẻ thuộc về thế giới âm theo quan niệm cổ)
Sau đó con cháu trong gia đình lần lượt theo thứ bậc tới lễ trước ban thờ.
Văn Khấn Gia Tiên Ngày Giỗ
Hôm nay là ngày........tháng..........năm ....................
Cháu nối việc phụng thờ tên là .....................................
Cùng toàn gia, con cháu đang ở thôn... xã (phường)......huyện (thành phố)... tỉnh…….
Cúi đầu trăm lạy trước linh vị.........................................
Nhớ tới ngày kỵ (hay có việc gì muốn kêu cầu)
Kính dâng lễ mọn: Hương hoa phù tửu, kim ngân tỉnh quả...
Bày tỏ tấc thành trước liệt vị tôn thần tọa tiền, kính cáo Gia thần.
Kính mời ông... quý công, tên tự là... hiệu là... và bà... đồng lai phối hưởng.
Tưởng nhớ công ơn biển trời khi trước
Lại nhìn xem cảnh vật tươi đẹp hôm nay
Trộm nghĩ:
Ăn quả nhớ người trồng cây
Cúi trông thấu tỏ tấm lòng ngưỡng mộ.
Âm phù cho gia cảnh phấn chấn, con cái sinh sôi
Mắt tuệ xét soi, xúi tránh mọi hung tai quấy nhiễu.
Phép thiêng vùng vẫy, khiến gặp nhiều phúc lộc yên vui
Lại mời chư vị Gia thần chứng giám lễ thường che chở giúp đỡ.
Cầu mong sao xiết
Cung kính dâng theo điều nguyện.
Cẩn cáo.
Khất Kỵ Hợp Cúng Văn
Khi gia đình thất lạc ngày giỗ hoặc có nhiều vị cần cúng gần nhau, có thể dùng bài khất kỵ hợp cúng:
Hôm nay là ngày... tháng... năm ........
Thừa tự cháu là .... đồng gia quyến hiện ở tại thôn...xã (phường).... huyện (thành phố).... tỉnh.... nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Xin cùng gia quyến nhất tâm phụng sự Gia tiên.
Nhân ngày.......... tháng........ giỗ nhiều vị, hoặc gần hoặc xa, trước sau xa cách. Các ông... quý công hiệu... bà... hiệu .................
Xin cùng đến ngày hôm nay hợp kính nhất duyên.
Trên ban thờ cỗ bàn bày biện, hoa quả chi nghi.
Con cháu gần xa kính mời chư vị chứng giám.
Lại kính mong tổ hiệu cùng chư vị...
Hôm nay cũng như các ngày giỗ khác
Cung vọng liệt vị Tổ tiên cùng về chứng giám
Kính mong chư vị nhận cho lễ vật, ban phúc gia ân
Nếu có lỗi lầm kính xin đại xá.
Cẩn cáo.
Lễ Tạ
Sau khi gia chủ và mọi người trong gia đình lễ vái xong, chờ cho tàn một tuần hương. Lúc đó gia chủ tới trước ban thờ cung kính lễ tạ — tức là lễ tạ ơn gia tiên đã chứng giám lòng thành của con cháu.
Lễ xong, gia trưởng hạ vàng mã trên ban thờ đem hóa (đốt đi). Sau tất cả các thủ tục lễ tạ xong, đồ lễ mới được hạ xuống để con cháu thụ lộc.
Lưu ý: Nên để một vài bộ bát đĩa thờ, mỗi bộ 4 bát để phòng trường hợp số lượng chư vị và khách mời cùng về chứng giám đông hơn dự kiến.
Lư Hương Và Vật Phẩm Thờ Cúng Tại Phong Thủy An Lạc
Ban thờ gia tiên trang nghiêm thể hiện lòng thành kính của con cháu với tổ tiên. Cửa hàng Phong Thủy An Lạc cung cấp các vật phẩm ban thờ chất lượng: lư hương đồng, bộ đài thờ, đèn thờ và bát nhang — được tuyển chọn đúng theo nguyên tắc phong thủy, giúp ban thờ gia tiên luôn trang trọng và đón nhận được khí lành.
Xem thêm sản phẩm tại Phong Thủy An Lạc →
